Even voorstellen
Totale leestijd: 10 minuten
Ik ben een 40-jarige man uit Nederland en ik ben opgegroeid op een klein akkerbouwbedrijf in de Noordoostpolder.
Het werk op het land maakte van jongs af aan deel uit van het dagelijks leven. Waar anderen landbouw vooral zagen als iets dat buiten gebeurde, zag ik van dichtbij hoeveel werk, planning en techniek er achter een teeltseizoen schuilgaat.
Als kind raakte ik gefascineerd door de machines waarmee het werk werd uitgevoerd. Niet alleen omdat ze groot waren, maar vooral omdat ik wilde begrijpen hoe ze werkten en waarom bepaalde werkzaamheden op een bepaalde manier werden uitgevoerd. Ik keek vaak mee met mijn vader en stelde hem voortdurend vragen over het werk op het bedrijf.
Naarmate ik ouder werd, kreeg ik steeds meer inzicht in de praktijk van de landbouw. Door mee te helpen op het bedrijf leerde ik niet alleen omgaan met machines, maar zag ik ook hoe weersomstandigheden, bodemkwaliteit en bedrijfsvoering van invloed zijn op de resultaten van een teelt.
Ook het loonbedrijf in de buurt maakte indruk op mij. Daar zag ik hoe moderne techniek werd ingezet op verschillende bedrijven en onder uiteenlopende omstandigheden. Dat vergrootte mijn belangstelling voor de sector en liet mij zien hoe veelzijdig de landbouw in werkelijkheid is.
Wat begon als nieuwsgierigheid naar machines groeide uit tot een brede interesse in de agrarische sector als geheel. Die belangstelling voor landbouw, techniek en het werken in de praktijk is altijd gebleven.
Leren werken met machines
Vanaf mijn tienerjaren begon ik met het leren besturen van landbouwmachines. Mijn vader heeft mij daarin de eerste stappen geleerd. Omdat we thuis twee tractoren hadden en het werk op het land een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven was, kreeg ik al jong de kans om veel praktijkervaring op te doen.
In die tijd waren de tractoren nog heel anders dan tegenwoordig. Ze hadden zware koppelingen, mechanische versnellingsbakken en geen GPS of andere moderne hulpmiddelen. Alles moest handmatig gebeuren. Juist daardoor leerde ik goed omgaan met de machines en kreeg ik gevoel voor hoe ze werkten.
Het besturen van tractoren en andere machines ging mij vrij gemakkelijk af. Daardoor mocht ik al snel steeds meer werkzaamheden uitvoeren en groeide mijn ervaring stap voor stap.
Naast de gebruikelijke werktuigen, zoals een ploeg, rotorkopeg, kieper en spuitmachine, beschikten we ook over eigen rooiers. Dat waren onder andere een Schmotzer BK2 bietenrooier en een De Wulf PS3 klemband-wortelrooier.
Nog voordat ik vijftien jaar oud was, hielp ik tijdens de oogst al mee met het besturen van deze machines. Dat vond ik niet alleen leuk om te doen, maar het zorgde er ook voor dat ik vertrouwd raakte met verschillende soorten landbouwmachines en werkzaamheden.
Via een loonbedrijf kreeg ik later de kans om nog meer ervaring op te doen. Daar kwam ik in aanraking met verschillende agrarische machines en ook met grondverzetmachines. Zo breidde mijn kennis zich steeds verder uit.
Wat mij aantrekt in de akkerbouw/loonwerk.
Akkerbouw of Loonwerk spreekt mij vooral aan omdat je met grote machines echt werk verzet in het veld.
Je stapt op de machine, stelt hem af en gaat aan de slag, maar je bent constant bezig om te kijken of het ook echt goed gaat. Dat maakt het werk voor mij interessant: het is niet alleen rijden, maar ook meedenken en bijstellen tijdens het werk. Daarbij geeft het veel voldoening wanneer alles uiteindelijk goed is afgesteld en naar behoren draait. Het moment waarop machine, werktuig en omstandigheden samenkomen en het werk soepel verloopt, geeft een bevredigend gevoel.
Ik heb altijd een zwak gehad voor grote landbouwmachines. Niet alleen om hoe ze eruitzien of hoeveel ze kunnen, maar vooral om hoe ze reageren op wat je ermee doet. Je voelt tijdens het werk meteen of iets goed staat afgesteld of dat er iets anders moet. Dat maakt het werk heel direct en praktisch.
Mijn vader was daarin niet anders: hij was dagelijks bezig met het aanpassen en verbeteren van machines. Door te slijpen, lassen en dingen opnieuw uit te denken probeerde hij machines steeds beter te laten werken voor het werk dat moest gebeuren. Hij bouwde bijvoorbeeld zijn eigen wortelrooier om van gedragen naar getrokken, verbeterde zijn bietenrooien en bouwde zijn eigen wortelkarren...Dat praktische denken en blijven sleutelen om iets beter te maken heb ik altijd bewonderd en meegenomen.
Ook het werken op verschillende percelen en bij verschillende bedrijven hoort voor mij bij de charme van loonwerk. Je bent constant onderweg en werkt steeds in een andere omgeving. Geen dag en geen plek is hetzelfde, en dat zorgt ervoor dat het werk niet eentonig wordt.
Daarnaast vind ik de sfeer binnen het loonwerk belangrijk. Je werkt vaak samen met dezelfde mensen in drukke periodes, maakt lange dagen en deelt dezelfde ervaringen in het veld en onderweg. Dat zorgt voor een nuchtere manier van samenwerken waarin je elkaar begrijpt zonder veel woorden.
Vermoeidheid en mijn gezondheid
Op een bepaald moment in mijn leven begon mijn energie langzaam maar zeker terug te lopen. In het begin leek het iets tijdelijks: vermoeidheid na inspanning, wat meer hersteltijd nodig hebben en af en toe wat concentratieproblemen.
In eerste instantie probeerde ik daar gewoon doorheen te werken, zoals ik gewend ben vanuit de agrarische sector en vanuit mijn karakter: doorgaan, aanpassen, na vallen weer opstaan en niet te snel opgeven. Maar na verloop van tijd merkte ik dat de klachten niet verdwenen en steeds meer invloed kregen op mijn dagelijks functioneren.
De vermoeidheid werd steeds nadrukkelijker aanwezig. Dingen die eerst vanzelf gingen, kostten steeds meer energie. Ook het herstel na inspanning duurde langer en mijn belastbaarheid werd minder voorspelbaar. Dat maakte het steeds lastiger om goed mee te draaien in school en later in werk.
Ondanks deze klachten ben ik met veel motivatie gestart met de opleiding loonwerk aan het Groenhorst College. Dit was een bewuste keuze vanuit passie voor het vak. Ik wilde hier mijn werk van maken en er vol voor gaan. De praktijk, de machines en het buitenwerk sloten precies aan bij wat ik altijd al wilde doen.
In die periode merkte ik echter dat mijn fysieke klachten steeds meer invloed kregen op mijn functioneren. Waar ik in het begin nog probeerde door te zetten, werd langzaam duidelijk dat het volgen en afronden van de opleiding niet haalbaar was. Uiteindelijk heb ik hierdoor mijn opleiding moeten onderbreken en stopzetten.
Na verschillende onderzoeken en trajecten bij artsen en specialisten is uiteindelijk vastgesteld dat er sprake was van chronische vermoeidheidsklachten (CVS/ME). Dat betekende voor mij dat het niet ging om iets wat vanzelf zou overgaan, maar om langdurige beperkingen in energie en belastbaarheid.
Dat was ook het moment waarop mijn situatie echt veranderde. Waar ik eerst nog probeerde op dezelfde manier door te gaan als voorheen, werd duidelijk dat dat niet meer werkte. Vanaf dat moment ben ik mijn manier van leven stap voor stap gaan aanpassen aan wat wél mogelijk was.
Daarnaast ben ik mij gaan verdiepen in hoe energiehuishouding in het lichaam werkt, ik ben een soort studie gaan volgen rondom voeding, belasting en trainingsprotocollen die gericht zijn op het verbeteren van energie en belastbaarheid.
Zo ben ik onder andere begonnen met BFR-training (klik) en ben ik mijn voeding en supplementen (klik) gericht gaan inzetten als onderdeel van dezelfde benadering: het ondersteunen en beïnvloeden van mijn mitochondriale energiehuishouding, zoals die in verschillende studies wordt beschreven. Het doel hiervan was om de energieproductie in het lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen, in de hoop weer zo normaal mogelijk te kunnen functioneren en mijn dromen stap voor stap na te blijven jagen.
Dit proces van uitzoeken, testen en aanpassen heeft jaren geduurd. Het was geen rechte lijn omhoog, maar eerder een weg met vallen en opstaan. In die periode ben ik er ook steeds bewuster van geworden hoe belangrijk het is om naar mijn belastbaarheid te luisteren. In plaats van blijven forceren ben ik gaan zoeken naar een stabielere balans tussen inspanning en herstel. Gaandeweg werd duidelijk waar mijn grenzen liggen en hoe ik daar beter mee om kan gaan zonder mezelf telkens te overvragen.
Door die aanpassingen is mijn situatie in de loop van de tijd stabieler geworden dan in de zwaarste fase. Ik heb beter inzicht gekregen in wat ik wel en niet aankan, en hoe ik mijn energie gedurende de dag en week kan verdelen.
Wat voor mij belangrijk is gebleven, is de wens om actief te blijven in de agrarische sector en mijn leven zo in te richten dat het past bij wat mijn lichaam wél aankan, in plaats van te blijven vechten tegen wat niet meer lukt.
Nieuwe ontwikkelingen
In 2023 is er opnieuw een belangrijke ontwikkeling in mijn traject gekomen. Lange tijd had ik geen concrete wens om het pacht- en akkerbouwbedrijf van mijn ouders over te nemen, maar dat is in die periode veranderd. Doordat mijn gezondheid de afgelopen jaren steeds verder is verbeterd, ben ik in 2023 opnieuw gestart met een opleiding om iets af te ronden wat ik 20 jaar geleden niet heb kunnen afmaken. Ik ben toen begonnen met de BBL-opleiding Plant & Teelt op niveau 3.
In dezelfde periode ben ik drie tot vier dagen per week gaan werken bij een pootgoedteler. Daarnaast ging ik één dag per week naar school en besteedde ik in de avonduren en weekenden tijd aan studie en praktijkopdrachten. Het was een intensieve periode waarin werk, school en leren tegelijk liepen.
Juist in deze periode heb ik voor mezelf opnieuw bevestigd waar mijn interesse ligt: het werken met landbouwmachines, techniek en het praktische werk in de agrarische sector. Vooral de afwisseling in werkzaamheden, machines en omstandigheden geeft mij veel motivatie en voldoening.
Wat deze periode voor mij extra waardevol maakte, is dat ik heb ervaren dat ik dit soort intensieve belasting weer aankan binnen mijn mogelijkheden. Waar dat eerder nauwelijks voorstelbaar was, voelt het nu alsof ik stap voor stap mijn belastbaarheid en stabiliteit heb kunnen terugwinnen.
Dat geeft vertrouwen richting de toekomst. Niet omdat alles ineens “af” is of probleemloos verloopt, maar omdat ik merk dat er weer ruimte is ontstaan om te bouwen, te leren en vooruit te kijken. En dat gevoel van vooruitgang is misschien wel de belangrijkste verandering van de afgelopen jaren.
Maak jouw eigen website met JouwWeb