Mensen hebben mij altijd nonchalant gevonden. Ongeïnteresseerd ook. Alsof het me allemaal weinig doet. Alsof ik ergens half aanwezig ben en de rest van mijn aandacht ergens anders ligt. Ik hoor het al jaren, soms direct, soms tussen de regels door. “Je reageert zo vlak.” “Je lijkt niet echt geïnteresseerd.” “Je komt ongeïnteresseerd over.” “Je bent wel heel nonchalant.”
En eerlijk gezegd snap ik waarom mensen dat denken. Als ik mezelf puur van buitenaf zou bekijken, zou ik waarschijnlijk hetzelfde beeld krijgen.
Ik ben niet iemand die overal enthousiast op reageert. Ik ben niet overdreven aanwezig in gesprekken. Ik praat rustig, soms weinig, en ik laat niet altijd direct zien wat ik denk of voel. In groepen ben ik vaak stiller dan anderen. Ik kijk meer dan dat ik praat. En omdat mensen energie vaak koppelen aan interesse, ontstaat automatisch het idee dat iemand die rustig is ook ongeïnteresseerd moet zijn.
Maar wat bijna niemand ziet, is dat mijn gedrag niet ontstaat uit desinteresse. Het ontstaat uit iets wat veel dieper zit: CVS. Chronisch Vermoeidheid Syndroom.
Mensen denken bij vermoeidheid vaak aan gewoon moe zijn, alsof je een nacht slecht hebt geslapen. Maar CVS verandert veel meer dan alleen je energieniveau. Het beïnvloedt hoe je denkt, hoe je reageert, hoe je sociale situaties beleeft en vooral: hoe je overkomt op andere mensen.
Voor veel mensen kost een gesprek nauwelijks energie. Reageren, lachen, luisteren, enthousiast doen, aanwezig zijn — het gaat vanzelf. Bij mij gaat dat niet vanzelf. Mijn energie is beperkt en onvoorspelbaar. Dat betekent dat ik constant bewust of onbewust bezig ben met doseren. Hoeveel energie kost dit gesprek? Hoe druk is deze ruimte? Hoeveel prikkels kan ik nog verdragen voordat mijn lichaam en hoofd volledig vastlopen?
En precies daar begint het misverstand.
Wat voor mij energiebesparing is, lijkt voor anderen ongeïnteresseerd gedrag. Wat voor mij rust is, lijkt voor anderen nonchalantie. Wat voor mij controle houden over mijn beperkte energie is, wordt gezien als afstandelijkheid.
Mensen zien alleen de buitenkant. Ze zien iemand die rustig reageert, weinig emotie toont en niet overal vol enthousiasme op inspringt. En dus trekken ze hun conclusie: ongeïnteresseerd.
Maar ongeïnteresseerd zijn en weinig energie uitstralen zijn twee totaal verschillende dingen.
Ik denk juist veel na. Misschien zelfs meer dan veel mensen beseffen. Mijn hoofd staat zelden echt uit. Alleen uit zich dat niet altijd naar buiten. Omdat mijn energie beperkt is, ben ik automatisch selectiever geworden in hoe ik reageer. Niet elke gedachte wordt uitgesproken. Niet elke emotie wordt zichtbaar. Niet elke prikkel krijgt een reactie.
Dat maakt je naar buiten toe al snel nonchalant in de ogen van anderen.
Vroeger probeerde ik dat beeld te corrigeren. Ik probeerde energieker over te komen dan ik me voelde. Meer aanwezig te lijken. Meer interesse te tonen op een manier die mensen herkennen. Meer praten, sneller reageren, enthousiaster doen. Maar uiteindelijk werkte dat tegen mij. Want hoe harder ik probeerde minder ongeïnteresseerd over te komen, hoe harder mijn lichaam mij terugtrok.
CVS leert je vrij snel dat je niet eindeloos energie kunt faken.
En dat is misschien iets wat gezonde mensen moeilijk begrijpen. Voor veel mensen is sociale aanwezigheid iets vanzelfsprekends. Voor mij kost het energie. Zelfs aandachtig luisteren kost energie. Zelfs normaal reageren kost energie. Soms ben ik tijdens een gesprek al bezig met de vraag hoeveel herstel het me later gaat kosten.
Daardoor word je automatisch rustiger. Minder reactief. Minder zichtbaar enthousiast. Minder aanwezig op de manier waarop mensen aanwezigheid verwachten.
En dat wordt vervolgens vertaald naar: ongeïnteresseerd.
Het ironische is dat ik vaak juist wél geïnteresseerd ben. Alleen niet op een drukke of overdreven manier. Mijn interesse zit vaker intern dan extern. Ik observeer veel. Ik luister veel. Ik analyseer mensen en situaties vaak dieper dan mensen denken. Maar omdat ik dat niet constant toon via energie, expressie of snelle reacties, denken mensen automatisch dat het me niet boeit.
We leven in een wereld waarin enthousiasme bijna als bewijs van interesse wordt gezien. Hoe drukker, sneller en energieker iemand reageert, hoe meer betrokken diegene lijkt. En als je kalm, stil of terughoudend bent, word je snel gezien als nonchalant of ongeïnteresseerd.
Maar rust betekent niet automatisch desinteresse.
Toch blijft dat beeld hangen. Mensen noemen je ongeïnteresseerd omdat ze niet zien wat er intern gebeurt. Ze zien niet hoeveel energie het soms kost om überhaupt aanwezig te zijn. Ze zien niet de mentale rekensommen die constant op de achtergrond draaien. Ze zien niet dat jouw rustige houding soms juist voortkomt uit noodzaak.
En ergens heb ik geleerd dat ik dat niet volledig kan veranderen. Mensen beoordelen vooral wat zichtbaar is. Ze zien iemand die stil is, weinig reageert en niet overdreven enthousiast oogt. Dus noemen ze je nonchalant. Of ongeïnteresseerd.
Maar wat zij zien als ongeïnteresseerd gedrag, is voor mij vaak gewoon een manier om overeind te blijven binnen de grenzen van mijn lichaam.
Misschien is dat wel het moeilijkste aan CVS: dat de aandoening niet alleen invloed heeft op hoe je je voelt, maar ook op hoe mensen jou als persoon gaan zien. Mensen denken soms dat je lui bent, afstandelijk, nonchalant of ongeïnteresseerd, terwijl er achter die rustige buitenkant constant een gevecht plaatsvindt met energie, prikkels en grenzen.
En eerlijk gezegd ben ik op een punt gekomen waarop ik niet meer constant probeer dat beeld te corrigeren. Niet omdat het me niks doet, maar omdat ik weet dat veel mensen alleen de buitenkant zullen blijven zien.
Ze zien de stilte, maar niet de vermoeidheid.
Ze zien de rust, maar niet de uitputting.
Ze zien iemand die ongeïnteresseerd lijkt, maar niet iemand die voortdurend energie probeert te sparen om überhaupt te kunnen functioneren.
Dus ja, misschien kom ik nonchalant over. Misschien zelfs ongeïnteresseerd.
Maar soms is ongeïnteresseerd lijken niet hetzelfde als ongeïnteresseerd zijn.
Soms is het simpelweg hoe chronische vermoeidheid eruitziet wanneer niemand de binnenkant kan zien.
Maak jouw eigen website met JouwWeb